Mobile version coming soon
Түгээмэл асуулт хариулт

1. Банкнаас зээл авахад хэр удаж байж танайх авдаг вэ?

“МИК ОССК” ХХК нь олгогдсоноосоо хойш 3 сараас доошгүй насжсан зээлийг хувийн хэргийн бүрдүүлэлттэй нь танилцан шалгуур нөхцөл хангасан тохиолдолд худалдан авах нөхцөл бүрддэг.

2. Зээлдэгч гадаадад урт хугацаагаар амьдрахаар явсан тохиолдолд яах вэ? \ зээлээ өөр хүнд үлдээж, уг хүн зээлийг нь тухай бүр төлөөд явж байж болох уу?\

Монгол улсад амьдран сууж буй шалгуур нөхцөл хангах өөр иргэнийг хамтран зээлдэгчээр оруулах нь зүйтэй.

3. Үндсэн болон хамтран зээлдэгч нас барсан тохиолдолд яах вэ? Үлдсэн үр хүүхэд нь төлбөрийн чадвартай бол үргэлжлүүлээд төлөөд явж болох уу?

МИК-д худалдагдсан зээлийн хувьд энэ тухай нэн түрүүнд зээл авсан банкиндаа мэдэгдэх бөгөөд холбогдох гэрээнд өөрчлөлт оруулна.

Хэрэв зээлдэгч нас барах үед амь нас/гэнэтийн ослын даатгалын гэрээ хүчинтэй байсан тохиолдолд даатгалын компаниас нөхөн төлбөр авах бөгөөд уг нөхөн төлбөр нь зээлээс төлөгдөх юм. Хэрэв даатгалын компаниас авсан нөхөн төлбөр нь зээлийн төлбөрийг бүрэн барагдуулж хүрэхгүй тохиолдолд “Иргэний хууль”-д өвлөгч өвлөж авсан хөрөнгийн хэмжээгээр өвлүүлэгчийн үүргийг хариуцахаар заасан байдаг тул зээлийг үргэлжлүүлэн төлөх талаарх тохиролцоог өв залгамжлагч нартай байгуулах боломжтой.

4. Бэлэглэлийн гэрээ хийгээд байр аваад, тэр өдөртөө худалдах, худалдан авах гэрээ хийсэн  байрыг урьдчилгаанд тавьж болох уу?

Зээлдэгч зөвхөн өөрийн өмчлөлийн, худалдах, худалдан авах гэрээгээр өмчлөх эрхээ шилжүүлж авсан байрыг урьдчилгаа төлбөрт барьцаалах боломжтой.

5. Барьцаалбараа үрэгдүүлсэн тохиолдолд танайхаас дахин барьцаалбар хийж өгөх үү?

Барьцаалбараа үрэгдүүлсэн тохиолдолд Улсын Бүртгэлийн Ерөнхий газарт хандаж тухайн барьцаалбарыг хүчингүй болгож шинээр барьцаалбар үйлдэх боломжтой.

1. 2013 оны 6-р сараас эхэлсэн энэхүү хөтөлбөрт дараах 11 банкууд оролцох болсон бөгөөд 8+/-1%-ийн оршин суух зориулалттай орон сууцны ипотекийн зээл, малчны орон сууцны зээл, амины орон сууцны зээлийн өргөдөл хүлээн авах боломжтой байна. Үүнд:

  1. Хаан банк (Цахим хаяг: www.khanbank.com)
  2. Худалдаа Хөгжлийн банк (Цахим хаяг: www.tdbm.mn)
  3. Голомт банк (Цахим хаяг: www.golomtbank.com)
  4. Хас банк (Цахим хаяг: http: www.xacbank.mn )
  5. Төрийн банк (Цахим хаяг: www.statebank.mn)
  6. Улаанбаатар хотын банк (Цахим хаяг: www.ubcbank.mn)
  7. Капитал банк (Цахим хаяг: www.capitalbank.mn/)
  8. Капитрон банк (Цахим хаяг: www.capitronbank.mn)
  9. Чингисхаан банк (Цахим хаяг: www.ckbank.mn)
  10. Үндэсний хөрөнгө оруулалтын банк (Цахим хаяг: www.nibank.mn)
  11. Ариг банк (Цахим хаяг: www.arigbank.mn)

 2. 8%-ийн зээлд хэн хамрагдах боломжтой вэ? 

Монголбанкнаас баталсан “Ипотекийн зээлийн үйл ажиллагааны журам”-ын 8.1 дэх заалт,   “Орон сууцны ипотекийн санхүүжилтийн журам”-ын 2.5-д заасан шалгуур хангасан иргэн уг хөтөлбөрт  хамрагдах боломжтой.                                                    

3. 8%-ийн зээлд халамжийн мөнгө авдаг болон жирэмсний амралт авсан хүн хамрагдах боломжтой юу? Хэрхэн яаж хамрагдах вэ?

Зээлийн өргөдөл гаргахаас өмнөх хугацаанд тухайн иргэн тасралтгүй 12 сарын турш халамжийн мөнгө, жирэмсэний амралтын тэтгэмж авч байсан болохыг Нийгмийн даатгалын газраас тэмдэглэгээ хийлгэж, батлуулсан байх шаардлагатай. Сард төлөх нийт зээлийн төлбөр нь өрхийн орлогын 45%-д багтаж байх учиртай.

4. Тэтгэвэрт гарахад 7-8 жил үлдсэн хүн ипотекийн зээлд хамрагдах гээд материалаа бүрдүүлж өгөхөөр банкууд 8%-ийн зээлд хамруулахгүй байна. Энэ талаар журам дээр ямар зохицуулалт байдаг юм бэ?

Монголбанкнаас баталсан “Ипотекийн зээлийн үйл ажиллагааны журам” болон “Орон сууцны ипотекийн санхүүжилтийн журам”-д тэтгэврийн насанд хүрсэн, эсхүл тэтгэврийн нас дөхсөн иргэнд ипотекийн зээл олгохыг хориглосон заалт байхгүй.

5. Гэр бүлийн хоёрын нэг нь гадаадын харъяат. Монгол Улсад амьдраад 15 жил болж байна. Гэрлэлтийн баталгаатай. Мөн Нийгмийн даатгалын шимтгэл байнга төлж байгаа. Энэ тохиолдолд орон сууцны зээлд хамрагдаж болох уу?

Монголбанкны “Орон сууцны ипотекийн санхүүжилтийн журам”-ын 3.2.1-т зааснаар 8 %-ийн хүүтэй орон сууцны ипотекийн зээлд хамрагдах иргэн нь зөвхөн “Монгол Улсын иргэн байх” тухай заасан байдаг тул уг хөтөлбөрийн орон сууцны зээлд хамрагдах боломжгүй байна.

6. НДШ тасралтгүй төлдөг бөгөөд цалингаа банкаар биш бэлнээр авдаг. Энэ тохиолдолд ипотекийн зээлд хамрагдаж болох уу?

Монголбанкны “Ипотекийн зээлийн үйл ажиллагааны журам”-ын 13.2-т заасан баримт бичгүүдийг бүрдүүлж, орлогоо банкинд нотолсон тохиолдолд ипотекийн зээлд хамрагдах бүрэн боломжтой.

7. Малчид ипотекийн зээлд хамрагдах боломжтой юу?

Монголбанкны “Орон сууцны ипотекийн санхүүжилтийн журам”-ын 1.2.11-д заасан малчин өрх 8%-ийн хүүтэй орон ипотекийн сууцны зээлд хамрагдах боломжтой.

8. Зээлдэгч эд хөрөнгө болон амь насны даатгалаа жил бүр төлөх шаардлагатай юу?

Монголбанкны “Ипотекийн зээлийн үйл ажиллагааны журам”, Монголбанкны “Орон сууцны ипотекийн санхүүжилтийн журам”, Санхүүгийн зохицуулах хорооны “Ипотекийн даатгалын үйл ажиллагааны журам”-ын дагуу зээлдэгч нь зээлийн үүргийн гүйцэтгэл дуусах хүртэлх хугацаанд хөрөнгийн болон зээлийн (амь нас/гэнэтийн ослын) даатгалд хамрагдах шаардлагатай.

9. Сүүлийн 2 жил НДШ тасралтгүй төлсөн. Гэхдээ ажлын байраа сольсон бол зээлд хамрагдах боломжтой юу?

Сүүлийн 1 жилийн хугацаанд ажил олгогчоо нэг удаа сольсон байж болно. НДШ тасалдаагүй байх учиртай.

10. Зээлийн эргэн төлөлтийн  хуваарь өөрчлөх хүсэлтээ хаана гаргах вэ? Хэр хурдан шийдэгддэг вэ?

Зээл авсан банкиндаа хүсэлтээ гаргана. “МИК ОССК” ХХК-д худалдагдсан зээлийн хувьд банк таны хүсэлтийг “МИК ОССК” ХХК-д албан байдлаар ирүүлж шийдвэрлүүлнэ.

1. Урьдчилгаа төлбөр төлсөн баримтыг ямар тохиолдолд хүчин төгөлдөр гэж үзэх вэ?

Зээлдэгч нь худалдагч талын дансанд төлбөрөө бүрэн шилжүүлсэн тохиолдолд хүчин төгөлдөр гэж үзнэ.

2. Урьдчилгаа 30%-д зээлдэгчийн болон түүний хамт амьдардаг эсхүл ойр дотны хүний өмчлөлийн байрыг барьцаанд тавьсан. Гэвч урьдчилгаа төлбөрт тавьсан байрны мөнгийг төлж дууссан ч байрны ордер 20 жил банкинд хадгалагдах ёстой гэж байна. Яагаад?

Урьдчилгаа төлбөрт байр дүйцүүлэн барьцаалж 8%-ийн зээлд хамрагдах гэж байгаа тохиолдолд тухайн байр нь зээлийн гэрээнд зээлдэгчээр гарын үсэг зурж үүрэг хүлээх хүний өмчлөлийн байр байх ёстой. Хэрэв зээлдэгч урьдчилгаа төлбөрт дүйцүүлэн барьцаалсан байраа чөлөөлөхөөр нийт олгосон зээлийн 30 хувьтай тэнцэх хэмжээний төлбөрийг төлж барагдуулсан бол дүйцүүлж барьцаалсан хөрөнгөө суллах эрхтэй.

3. Орон сууцны зээлийг автомашины зогсоолын хамтаар судлуулах боломжтой юу?

Холбогдох журамд заасны дагуу Монгол Улсад байршилтай, орон сууц байх учиртай тул автомашины зогсоолыг барьцаалах боломжгүй. Хэрэв гэрчилгээ нь автомашины зогсоолын хамт гарсан бол гэрчилгээгээ салгуулах шаардлагатай.

4. Хашаа байшин ч ялгаагүй үл хөдлөх хөрөнгө байтал яагаад урьдчилгаа төлбөрт хашаа байшинг барьцаалуулж болохгүй байна бэ?

Орон сууцны ипотекийн зээлийн барьцаа болж буй үл хөдлөх хөрөнгө нь Монголбанкнаас баталсан “Ипотекийн зээлийн үйл ажиллагааны журам”-ын 17.1-д заасан ерөнхий шаардлагыг хангасан байх бөгөөд үнэлгээ сайтай, дэд бүтцэд бүрэн холбогдсон, орон сууцны ипотекийн зээлийн барьцаа болох боломжтой, цаашид зээлийн эрсдэл дагуулахааргүй байх нөхцөл хангасан байх шаардлагатай. Хөтөлбөрийн хүрээнд олгогдох озээлийн барьцаа хөрөнгө нь Нийтийн зориулалттай орон сууц эсхүл аймаг, сумын батлагдсан хөгжлийн ерөнхий төлөвлөгөө, орон сууцны хотхон, хорооллын хэсэгчилсэн ерөнхий төлөвлөгөөний дагуу аймаг, сумдад баригдаж, эрх бүхий байгууллагын шийдвэрээр байнгын ашиглалтанд орсон, дэд бүтэц (цахилгаан, дулаан, ус, ариутгах татуурга, инженерийн шугам сүлжээний төвлөрсөн түгээх байгууламжид холбогдсон)-ийн шийдэл бүхий хөдөө орон нутагт баригдсан амины орон сууц байх боломжтой.

5. Өмчийн бүртгэл яагаад маш зөв байх ёстой вэ?

Ипотекийн зээлээр худалдан авч буй орон сууц нь уг зээлийн барьцаа хөрөнгө болдог. Иймд иргэний тухай хууль, банкны тухай хууль, барьцааны тухай хууль, улсын бүртгэлийн хуулийн этгээдийн тухай хуулиудын дагуу заавал өмчийн бүртгэл хийж байж барьцааны эрх үүсдэг. Банк болон зээлдэгчийн эрх ашгийг хамгаалах анхны нөхцөл нь барьцаа хөрөнгийн өмчийн бүртгэл, түүний барьцааны гэрээ төдийгүй  барьцаалбар нь зөв зохистой хийгдсэн байх шаардлагатай. Өмчийн бүртгэл, барьцааны гэрээ, барьцаалбар нь алдаагүй зөв хийгдсэн тохиолдолд уг хөрөнгийг үнэт цаасжуулах боломж бүрдэнэ.

6. Эцэг эхийнхээ байрыг урьдчилгаа төлбөрийн барьцаанд тавиад байрны зээлд хамрагдахад ямар  материал бүрдүүлэх вэ? Хөдөө орон нутагт байгаа байр  тавьж болох уу?

Хэрэв зээлдэгч нь эцэг эхийнхээ өмчлөлд байгаа байрыг урьдчилгаа төлбөрт барьцаалж 8%-ийн хүүтэй орон сууцны зээлд хамрагдах гэж байгаа тохиолдолд өмчлөгчдийн аль нэг нь зээлд хамтран үүрэг гүйцэтгэгчээр орох зайлшгүй шаардлага тулгардаг. Учир нь Монголбанкны “Орон сууцны ипотекийн санхүүжилтийн журам”-ын 5.3-т “Зээл хүсэгч өөрийн өмчлөлд байгаа хуучин орон сууцыг барьцаа болгон орон сууцны ипотекийн зээл авч, дэд хөтөлбөрийн хүрээнд олгох орон сууцны зээлийн урьдчилгаа төлбөрийг төлж болно.” гэж заасан. Харин зээлдэгч өөрийн өмчлөлийн орон сууцыг байршил хамаарахгүйгээр дэд хөтөлбөрийн хүрээнд олгогдох 8%-ийн хүүтэй орон сууцны зээлийн урьдчилгаа төлбөрт барьцаалах боломжтой.

1. Манай орон сууцны зээлийг “МИК ОССК” ХХК  худалдаад авсан тохиолдолд би дахин ипотек болон бусад зээл авч болох уу?

Монголбанкны “Орон сууцны ипотекийн санхүүжилтийн журам”-д өр, орлогын харьцаа (ӨОХ) нь өрхийн татварын өмнөх орлогын 45 хувиас хэтрэхгүй байх тухай заасан. ӨОХ нь зээлдэгчийн өрийн дарамтын түвшинг илэрхийлэх тул түүнээс давсан тохиолдолд зээл эрсдэж болзошгүй учраас тухайн шаардлагыг зээлийн хугацааны турш хангаж байх шаардлагатай. Өөрөөр хэлбэл ӨОХ нь 45%-аас хэтрэх тохиолдолд нэмэлт зээл авах боломж байхгүй юм.

2. Зээлийн хуваарийн дагуу зээл төлөх өдрөөс 2 хоногийн дараа зээлээ төлсөн. Гэтэл банкнаас хугацаа хэтрэлттэй байна, МИК-ээс буцаана гэх юм. Энэ үнэн үү?

Зээлийн гэрээгээр байгуулсан эргэн төлбөр төлөх хуваарьт өдрөө зээлийн төлбөрөө төлөөгүй тохиолдолд гэрээгээр хүлээсэн үүргээ биелүүлээгүйд тооцох үндэслэлтэй. “МИК ТЗК” ХХК-ийн худалдан авсан зээлийн хөрөнгийг банкинд буцаан худалдах эсэх нь Банк-МИК хооронд байгуулсан гэрээгээр зохицуулагдана.

3. Танайд худалдагдсан зээлийн барьцаа хөрөнгийн үл хөдлөх хөрөнгийн түүхчилсэн лавлагаан дээр “Шүүхийн тусгай тэмдэглэл” гэж гарч ирэх юм. Энэ нь хэвийн зүйл үү?

Улсын бүртгэлийн газраас тухайн зээлийн барьцаа хөрөнгийн шаардах эрхийг МИК-д шилжүүлэхдээ тэмдэглэсэн тэмдэглэгээ тул хэвийнд тооцно.

4. Банкнаас авсан хашаа байшингийн зээл яагаад танайд шилжиж ирсэн байдаг юм бэ? /Эсвэл мкв нь 80-аас дээш орон сууцны хувьд/

“МИК ОССК” ХХК нь ипотекээр баталгаажсан үнэт цаас гарган дотоод болон гадаад хөрөнгийн зах зээл дээр борлуулах замаар ипотекийн анхдагч болон хоёрдогч зах зээлийг хөгжүүлж, Монгол Улсын хүн амыг орон сууцаар хангах, цаашид орчин үеийн хот байгуулалтыг эрчимжүүлэхэд чиглэсэн урт хугацаат санхүүжилтийн тогтолцоог бий болгож төлөвшүүлэх зорилттой уялдуулан “Орон сууцны санхүүжилтийн тогтвортой тогтолцоог бий болгох” хөтөлбөрийн  хүрээнд олгогдсон зээлийн хөрөнгө болон бусад эх үүсвэрээр олгогдсон зээлийн хөрөнгийг худалдан авч үнэт цаасжуулдаг юм.